تحقیق علمی دانشگاه-پایان نامه (33)

یکشنبه 9 مهر 1396 ساعت 06:49
دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات مازندران گروه حقوق پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد در رشته گرایش: عنوان: تحلیل جرم شناختی و کیفر شناسی پدیده زورگیریاستاد راهنما نگارش: تابستان 1393 تقدیم به: پدر و مادر مهربانم با تشکر از : تمامی اساتید محترم علی الخصوص دکتر ..................... که از تلاششان به خاطر […]

  

:کلیاتمقدمه-1علت انتخاب موضوعقانو‌نگذار ایران مجازات‌های سنگینی برای این قبیل جرایم خشونت‌بار در قوانین موضوعه در نظر گرفته است. در صورتی که سرقت مسلحانه یا مقرون به آزار باشد، تا 10 سال حبس در انتظار مجرم است؛ و از آن مهمتر در صورتی که ارتکاب این جرم به حدی باشد که امنیت مردم به خطر بیفتد و همراه با هراس عمومی باشد، می‌تواند به عنوان «محاربه» تلقی شود. در این وضع قانونگذار مجازات‌های سنگینی نظیر اعدام زورگیر را پیش‌بینی کرده است. قانون جدید مجازات اسلامی با اینکه رویکردی جدی به کاهش مجازات در جرایم سبک داشته، زورگیری را جرمی سنگین دانسته است و براساس آن مجازات سارق آزار‌دهنده، مسلح و یا محارب به هیچ عنوان قابل تعویق و تعلیق نخواهد بود. به نظر می‌رسد رویکرد جدید قوه‌قضاییه مبنی برخورد شدید با این «جرم شبیه به جنایت» موثر واقع شده و نرخ ارتکاب به این جرم را کاهش داده است. در حوزه جرایم نیز جرم‌شناسان با بررسی علت‌های وقوع جرم سعی می‌کنند با تاثیر گذاشتن بر آن از وقوع جرایم جلوگیری کنند. زورگیری نیز جرمی است که از علت‌های مختلفی از جمله شرایط اقتصادی و اجتماعی نشات می‌گیرد بنابراین با از بین بردن این علت‌ها می‌توان از وقوع زورگیری هم پیشگیری کرد. در ادامه به بررسی دقیق‌تر راهکارهای پیشگیری از زورگیری پرداخته‌ایم. زورگیری از جمله جرایم خشن است که علاوه بر هزینه‌های مالی و جسمی بر قربانی جرم، با ایجاد ترس و وحشت در مردم، حس امنیت را در شهروندان متزلزل می‌کنند. برخورد و مجازات مجرمان اگر چه ممکن است برخی از این هزینه‌ را جبران کند، نمی‌تواند وضعیت جامعه را به حالت قبل از ارتکاب جرم برگرداند.اما چگونه می‌توان از زورگیری پیشگیری کرد؟ 2-بیان مساله بنیادی‌ترین راه پیشگیری از وقوع جرم سرقت مقرون به آزار یا زورگیری، مبارزه با فقر است. در صورتی که ریشه فقر در جامعه خشکانده شود، قطعا شاهد کاهش یا حتی عدم ارتکاب زورگیری در جامعه خواهیم بود. از دیگر اقدامات مربوط به این بخش اشتغال‌زایی، کاستن از فاصله طبقاتی و مبارزه با حاشیه‌نشینی است. از سوی دیگر، راه‌های مقطعی نیز برای پیشگیری از پدیده زورگیری وجود دارد که این تدابیر تحت عنوان پیشگیری وضعی از جرم شناخته می‌شوند. به عنوان مثال قرار دادن حفاظ و دیگر موارد ایمنی برای ضد سرقت کردن مناطق مسکونی از جمله این راه‌کارهاست. همچنین در مورد شیوه‌های ارتکاب جرم سرقت مسلحانه و زورگیری باید از طریق رسانه‌های گروهی به مردم اطلاع‌رسانی شود. برای نمونه قربانیان بالقوه باید بدانند در صورتی که توان مقاومت در برابر خواسته زورگیر یا رهایی از دست وی را داشته باشند، بهتر است در این خصوص اقدامات لازم را صورت دهند اما در صورتی که توان مقاومت نداشته باشند و خطر جانی آنها را تهدید کند، ناگزیر باید به خواسته زورگیر تن دهند و پس از آن موضوع را از طریق مراجع انتظامی و قضایی پیگیری کنند. همچنین کارآگاهان پلیس می‌گویند، شهروندان حتی‌الامکان از همراه داشتن اشیای قیمتی خودداری و سعی کنند در کوچه‌های خلوت تردد نکنند، از افراد مشکوک فاصله بگیرند و در خیابان‌های خلوت از پاسخگویی به افراد مشکوک خودداری کنند. رسیدگی سریع مراجع قضایی راه‌حل دیگر برای برخورد با جرایم خشن نظیر زورگیری این است که مراجع قضایی و ضابطان دادگستری با سرعت به پرونده‌‌های قضایی مربوط به این دسته از جرایم رسیدگی کنند؛ به این معنا که باید جمع‌آوری دلایل حفظ آثار جرم به سرعت انجام شود و در سریع‌ترین زمان ممکن نیز نسبت به صدور کیفرخواست علیه مجرمانی که مرتکب جرایم خشن شده‌اند، اقدامات لازم صورت گیرد. دادگاه‌ها باید خارج از نوبت به پرونده‌های جرایم خشن رسیدگی و احکام آن را نیز در ملأ عام اجرا کنند تا مردم شاهد باشند، کسانی که دست به چنین اعمالی می‌زنند، به مجازات سختی محکوم خواهند شد. زمانی که مرتکبان احتمالی این قاطعیت و سرعت را در رسیدگی به پرونده‌های قضایی مربوط به جرم زورگیری را مشاهده کنند، احتمال منصرف شدن آنها در ارتکاب جرم مذکور در آینده بیشتر خواهد شد. مجازات قطعی و سریع مجرمان این پیام را برای مجرمان بالقوه به همراه دارد که در صورت ارتکاب جرم بدون اتلاف وقت مجازات خواهند شد بنابراین هزینه ارتکاب جرم برای مجرم بالا می‌رود و مجرم بالقوه از به فعلیت رساندن انگیزه‌های مجرمانه خود منصرف می‌شود. 3-اهمیت و ضرورت انجام تحقیقراهزنی زورگیری و محاربه جرایمی شبیه به هم هستند بنابراین اقدامات انجام گرفته برای پیشگیری از آنها به هم نزدیک است. اما سوالی که پیش می‌آید این است که چه تفاوتی بین راهزنی و سرقت توام با آزار وجود دارد؟ هر دوی این جرایم ممکن است توسط قاضی بر عمل زورگیری تطبیق داده شوند و مرتکب هر دوی این جرایم نیز با وجود شرایطی محارب خواهد بود و به دار مجازات آویخته خواهد شد. برای یافتن پاسخ این سوال به چند نکته توجه کنید. نخست، اینکه برای اینکه کسی را به دلیل سرقت مقرون به آزار، محارب بدانیم حتما دو شرط لازم داریم:1- حمل اسلحه 2- ارعاب و ترساندن مردم. دوم هم اینکه در هر دوی جرایم فوق امکان حصول این دو شرط مهیاست. اما نکته مهم اینجاست که وقتی از راهزنی صحبت می کنیم عنصر اصلی آن اخذ به قوه است که فرهنگ عامه ایران به درستی آن را در قالب زورگیری بیان کرده است. راهزن در واقع مستوجب حد است که یکی از این حدود قتل خواهد بود البته در این جرم اگر مرتکب بتواند شرایط خفیف شدن جرم را اثبات کند مستوجب تعزیر می شود. ولی وقتی از سرقت توام با آزار صحبت می کنیم فرض اولیه عدم ارعاب و عدم حمل اسلحه است و زمانی که این دو ثابت شوند می‌توان مرتکب را محارب اطلاق کرد. 4-سوالات تحقیق1-آیا مشکلات اجتماعی در بروز ارتکاب جرم زورگیری تاثیر دارد؟ 2-آیا میزان مجازات برای مصادیق جرم زورگیری کافی به نظر می رسد؟ 3-آیا پدیده زورگیری عنوان مجرمانه خاصی در قانون ما دارد؟ 5-فرضیات1-بلی،مشکلات اجتماعی در بروز ارتکاب جرم زورگیری تاثیر دارد. 2-خیر،میزان مجازات برای مصادیق جرم زورگیری کافی به نظر نمی رسد. 3-خیر،پدیده زورگیری عنوان مجرمانه خاصی در قانون مجازات ما ندارد. 6-پیشینه تحقیق1-(گلدوزیان، ایرج؛ بایسته‌های حقوق جزای عمومی، تهران، میزان، چ یازدهم، 84، ص 221.): عنصر قانونی جرم تهدید و اخاذی ،ماده 669 قانون مجازات اسلامی است که به موجب آن « هر کس دیگری را به هر نحو تهدید به قتل یا ضررهای نفسی و شرافتی یا مالی و یا به افشای سری نسبت به خود یا بستگان او نماید اعم از اینکه به این واسطه تقاضای وجه و یا تقاضای انجام امر یا ترک فعلی را نموده و یا ننموده باشد به مجازات شلاق تا 74 ضربه یا زندان از دو ماه تا دو سال محکوم خواهد شد . 2-( حقوق کیفری اختصاصی جلد اول _شامبیاتی دکتر هوشنگ.شابک،چاپ ششم ،تهران 1380): تهدید به اضرار مالی نیز چه نسبت به خود شخص باشد و چه بستگان وی تحت شمول ماده 669 قرار می گیرد در این صورت نیز تهدید کننده قابل مجازات با این ماده است حال فرقی نمی کند وجه یا مال یا چیزی مطالبه نموده باشد یا خیر بعنوان نمونه اگر کس دیگر را تهدید نماید اتومبیل پدرش را سرقت خواهد کرد و یا منزل برادرش را آتش می زند با جمع شرایط تهدید واقع شده است . 3-( اردبیلی، محمدعلی، حقوق جزای عمومی، تهران، میزان، چ یازدهم، 82، ج 2، ص 44.(: تهدید باید ناظر به موضوع معین باشد. و در این امر واقعی یا غیر واقعی بودن تهدید بی‌تاثیر است. لکن هدف مرتکب لزوماً از تهدید باید تحصیل منفعت نامشروع باشد. و همچنین نوع وسیله تهدید اعم از کتبی، شفاهی، علنی، غیرعلنی بودن آن نیز در وقوع جرم مطرح نیست. HYPERLINK "http://www.pajoohe.com/fa/index.php?Page=definition&UID=31393" \l "_ftn1" \o "" [1] لذا نوع تهدید مطرح نیست بلکه بیم اضطراب ناشی از تهدید در مباشر جرم او را مصمم به ارتکاب جرم نماید. بنابراین تهدید به ایراد صدمات بدنی از ناحیه شخصی علیل به فردی نیرومند به منظور وادار ساختن فرد مزبور به ارتکاب سرقت نمی‌تواند از مصادیق تهدید باشد؛ زیرا معمولاً چنین تهدیدی قادر به ایجاد بیم در فرد نیرومند نیست تا او را مصمم به ارتکاب سرقت بنماید. بطور کلی وجود تهدید مؤثر، امری است نسبی، و تحقق آن منوط به اوضاع و شرایط تهدید کننده و شونده دارد 4-(-میرمحمدصادق، حسین؛ جرائم علیه امنیت، تهران، میزان، چ هفتم، 85، ص 128): مجازات جرم تهدید، اگر در قانون مجازات خاص تعیین شده باشد همان مجازات اعمال خواهد شد. همانند تهدیداتی که به عنوان جرم مستقل در بالا ذکر شده. اما در جرائم تعزیری چنانچه مجازات خاص برای تهدید که مصداق معاونت می‌باشد، وجود نداشته باشد طبق ماده 726 قانون مجازات اسلامی. مجازات معاون یعنی تهدید کننده حداقل مجازات مباشر، یعنی تهدید شونده خواهد بود. و در غیر موارد فوق معاون طبق ماده 43 قانون مجازات اسلامی تعزیر می‌شود. البته نکته‌ای که باید به خاطر بسپاریم این است که فعل تهدید کننده در صورتی که فعل تهدید شونده قانوناً جرم نباشد قابل مجازات نیست و تحقق تهدید، مستلزم این است که عمل تهدید، قبل یا همزمان با وقوع جرم باشد نه متأخر.
----------- نکته مهم : هنگام انتقال متون از فایل ورد به داخل سایت بعضی از فرمول ها و اشکال درج نمی شود یا به هم ریخته می شود یا به صورت کد نمایش داده می شود ولی در سایت می توانید فایل اصلی را با فرمت ورد به صورت کاملا خوانا خریداری کنید: سایت مرجع پایان نامه ها (خرید و دانلود با امکان دانلود رایگان نمونه ها) : elmyar.net **************** 5-(محسنی ،محمد رضا،پیشگیری از جرایم،تهران،1379،ص68): یکی از مهم‌ترین عوامل پیشگیری از وقوع جرم زورگیری به خصوص در خیابان‌ها و معابر مشارکت مردمی است این در حالی است که دیده می‌شود، در برخی موارد، زمانی که جرمی مانند زورگیری در خیابان اتفاق می‌افتد، سایر افراد حاضر در صحنه جرم به جای یاری رساندن به قربانی جرم صرفا نظاره‌گر وقوع جرم هستند. برای اصلاح این وضع، باید از طریق فرهنگ‌سازی و اطلاع‌رسانی، حس مشارکت و مسئولیت مردم در برابر یکدیگر افزایش پیدا کند زیرا در صورت افزایش این احساس مهم در شهروندان می‌توان امید به کاهش وقوع موفقیت‌آمیز جرم زورگیری در اجتماع داشت. 7-محدودیت های تحقیق-عدم دسترسی به منابع کامی و جدید -تغییرات عمده قانون مجازات 1392 8-اهداف تحقیق1-بررسی مفهوم و ارکان موضوع تحقیق و ارائه راهکارهای مناسب جهت پیشگیری و کاهش این جرم 2-شناخت علل فردی و اجتماعی گرایش به جرم زورگیری در جامعه 3-کمک به قضات جهت استفاده درمحاکم و دانشجویان و اساتید برای مطالعه 4-ارائه راهکارهای مناسب در جهت حل چالش ها و خلا های قانونی مرتبط با بحث 9-روش کارروشی که برای این تحقیق به کار گرفته شده است روش توصیفی–تحلیلی است. برای این منظور ازابزارهایی استفاده خواهد شد، از جمله، استفاده از منابع موجود در کتابخانه ها و بانک های اطلاعاتی. پس ازجمع آوری منابع و فیش برداری از آن ها، به تشریح و تحلیل مطالب، شناسایی معضلات مربوطه و راه های احتمالی پاسخگویی به آن ها، پرداخته خواهد شد. این پژوهش اساسا با استفاده از آخرین و جدیدترین مقالات وکتاب ها و اسناد حقوقی و هم چنین منابع معتبر الکترونیکی انجام خواهد شد.روش تجزیه و تحلیل داده ها از طریق روش تحلیلی استنباطی است. 10-خلاصه تحقیقما در این تحقیق در فصل اول به بیان کلیات پرداخته ایم. فصل دوم اختصاص به بررسی اجتماعی و فصل سوم اختصاص به بررسی حقوقی دارد.در پایان نیز نتیجه کیری از تحقیق خود نموده ایم. فصل دوم: آسیب شناسی اجتماعی پدیده زور گیریزورگیری بزهی است که چندی است برخی معابر شهر را ناامن کرده و حتی اگر به آمار و ارقام منتشر شده از سوی نهادهای انتظامی استناد نشود به راحتی می‌توان به بی‌اعتمادی جامعه به‌خاطر این بزه پی برد؛ انتشار فیلم‌هایی از این پدیده نیز عریانی جرم «سرقت به عنف» یا «زورگیری» را بیش از پیش آشکار کرده است. نتیجه این‌که ترس و وحشت گسترده نخستین بازخوردی است که زورگیری در جامعه جاری می‌کند. در مقابل، حتی اعدام و برخوردهای سخت پلیسی و قضایی با زورگیران نیز مانع حذف این پدیده نشده است و زورگیران همچنان به فعالیت مشغولند. از لحاظ علمی، رابطه‌ بسیار قوی و ثابت‌شده‌ای میان شرایط فردی و اجتماعی با جرایم ارتکابی وجود دارد. طبیعتاً فردی که دست به سرقت اموال دیگری می‌زند نخست از «اختلال شخصیت» رنج می‌برد. عدم توان و مقاومت لازم برای ایستادگی در برابر شرایط بد خانوادگی، مالی و اخلاقی زمینه نافرمانی‌مدنی و قطعاً ارتکاب جرم را فراهم می‌کند که ابتدا مخالفتش را در خانواده بروز می‌دهد و سپس مدیران جامعه را با بی‌توجهی به قانون از اعتراض و مخالفتش با خبر می‌کند. این مخالفت و سرکشی در اسامی آن‌ها نیز مشهود است نوید غول، سعید سامورایی، هادی عقرب، سعید لینچان و... اینها تنها بخشی از اسامی زورگیران و شروران پایتخت است که همدیگر را به نام آن می‌خوانند. اسم‌ها، گویای هویت‌اند و زورگیران هم می‌دانند چگونه خود را معرفی کنند. اعتیاد به شیشه شایع‌ترین عامل زورگیری دکتر مجید ابهری آسیب‌شناس اجتماعی اعتیاد را شایع‌ترین عامل زورگیری می‌داند: یکی از ناهنجارترین آسیب‌های اجتماعی که امنیت روانی جامعه را تضعیف می‌کند و به مخاطره می‌کشد زورگیری است. فرایند زورگیری معمولاً به صورت جرم گروهی اتفاق می‌افتد و در 60 درصد موارد زورگیران هسته مرکزی تیم خود را در زندان‌ها تشکیل می‌دهند. زورگیری به دو صورت گروهی و فردی انجام می‌شود. در زورگیری گروهی چه زاغ زن، چه بگیر، چه در رو و چه سیاه باز همه دارای وظایفی هستند که ا ز شناسایی تا گریختن با اموال مسروقه و همین طور معطل نمودن شاکی برای ایجاد فرصت فرار دیگر اعضا، همه دارای برنامه‌های از پیش طراحی شده هستند. امنیت روانی جامعه توسط این افراد به چالش کشیده شده و کوچه‌ها و خیابان‌ها ناامن می‌شود. هرچند نهادهای انتظامی و قضایی حداکثر تلاش برای مقابله با آن‌ها و ریشه کن کردن این ناهنجاری را به کار می‌برند. ابهری معتقد است: بهترین ابزار پیشگیری برای این پدیده آسیب ساز گشت‌های ثابت و سیار در معابر خلوت و تأمین روشنایی لازم در کوچه‌ها و خیابان‌ها است. . به‌طور کلی از نظر رفتارشناسی اجتماعی زورگیری پدیده‌ای ناشی از اعتیاد است چرا که 80 درصد زورگیران معتاد به مواد مخدر به ویژه روانگردان‌های صنعتی مثل شیشه هستند. بیکاری و نداشتن مهارت‌های تخصصی و شغلی زمینه‌های مناسب برای ایجاد این بزهکاری است. تصویب قوانین، تشدید مجازات زورگیران و رفتار با آن‌ها همانند اخلالگران امنیت ملی می‌تواند این عارضه را به طرز چشمگیری کاهش دهد. آموزش‌های عمومی و به کاربستن راهنمایی‌های پلیس ساده‌ترین روش‌های پیشگیری موضعی خواهد بود. در فرهنگ فارسی «سرقت به عنف» ابراز خشونت در ربودن مال دیگری تعریف شده است. در فرهنگ انگلیسی rough زبری، خشونت و زورگیری معنی می‌دهد. Rough crime مترادف با جرایم خشن است. اغلب «خفت گیری» را به جای اصطلاح حقوقی «سرقت مقرون به آزار» به کار می‌گیرند و از این اصطلاح استفاده می‌کنند معمولاًزورگیرها جوان و در سنین 18 تا 40 ساله هستند. این نوع جرائم که بعضاً با مقاومت همراه است نیاز به چابکی و قوای جسمی و جسارت و بی‌پروایی دارد. روحیه این مرتکبین به علل و عوامل مختلف از جمله مصرف مواد مخدر صنعتی نظیر شیشه، مشروبات الکلی، محرومیت‌های دوران نوجوانی، آزارهای جسمی و روانی در محیط خانواده و محیط‌های دیگر مثل محل سکونت، دوستان و داشتن روحیه پرخاشگر، تند و عصبانی مزاج است. قریب به 50 درصد این مرتکبین جوان، دارای سوابق کیفری در جرائمی از قبیل سرقت، تجاوز جنسی، فرار از خدمت و مواد مخدر هستند. در تن پیمایی این مجرمین آثار و علائم خودزنی، جراحات بهبود یافته ناشی از زخم‌های ایجاد شده در نزاع به وسیله کارد و چاقو می‌تواند مؤید ناراحتی‌های روانی نظیر سادیسم و مازوخیسم باشد. تحقیقات نشان می‌دهد: معمولاً مرتکبین زورگیری‌ها طعم تلخ تجاوز جنسی را در دوران نوجوانی خود چشیده‌اند و به همین دلیل شخصیت جنایی ویژه‌ای دارند. این افراد محرومیت‌های زیادی را تجربه کرده‌اند که اکنون بر رفتار آن‌ها تأثیر می‌گذارد. به اعتقاد جرم‌شناسان بزرگ شدن در خانواده‌های پرخاشگر و بعضاً طلاق، بستر رشد و نمو جسمانی و روانی این افراد بوده‌اند. بعضی از زورگیرها بارها و بارها توسط والدین و با افراد بزرگسال خانواده مثل برادر بزرگتر کتک کاری و ضرب و شتم کرده‌اند و در حال حاضر با قدرت کاذب ناشی از نیروی جوانی، و توسل به زور سلاح سرد عقده‌گشایی می‌کنند. قرار گرفتن در محیط دوستان ناباب نیز بر شخصیت این مجرمین بسیار اثرگذار است. زورگیرها با نهایت وقاحت و با زیر پا گذاشتن همه اصول انسانی و در منظر دیگران در خیابان‌های اصلی و فرعی کلانشهرها در فرصت بسیار کمی که معمولاً از 3 دقیقه تجاوز نمی‌کند با در اختیار داشتن موتورسیکلت‌های مسروقه یا بدون پلاک به سرعت و با اعمال خشونت اموال شهروندان را می‌ربایند و فرار می‌کنند به‌طوری که بی‌پروایی آنان و استفاده از سلاح‌های در اختیار معمولاً اجازه مداخله سایر مردم و مساعدت به حال مالباخته نگونبخت را نمی‌دهد. به گفته وی تحرکات مجرمانه این مجرمین بشدت پدیده احساس امنیت را تحت تأثیر قرار می‌دهد و مالباختگان، ناظران ماجرا و اطرافیان را می‌ترساند. سرهنگ حسین‌زاده در توصیه به شهروندان برای پیشگیری از شکارشدن در دام زورگیران اظهار می‌کند: حاشیه بانک‌ها و مجتمع‌های تجاری، خیابان‌های خلوت و اتومبیل‌های تک سرنشین متوقف شده یا در حال توقف یا در حال خروج از پارکینگ مجتمع‌های مسکونی، اطراف صرافی‌ها و... در ساعات روز و برخی از مغازه‌ها و سوپرمارکت‌ها، جایگاه‌های عرضه سوخت، کارگاه‌های تولیدی در ساعات شب در جغرافیای جرم در معرض تهدید این افراد هستند. پرونده‌های متشکله در دادسراها و پلیس حکایت از این دارد که افراد کهنسالی که در منزل‌شان به تنهایی زندگی می‌کنند نیز در صورت شناسایی هدف زورگیران قرار ‌گیرند. با بروز چنین پدیده‌ای عده‌ای از شهروندان (افراد ضعیف الجثه، کهنسال، ناتوان و...) منزوی می‌شوند و فعالیت‌های خود را محدود می‌کنند، کمتر از منزل خارج می‌شوند و هنگام خروج از منزل مستمراً نگران و مضطرب هستند. اثر این انزوا بسیار خطرناک و آسیب‌زا است اما عده‌ای از شهروندان به قوای انتظامی روی می‌آورند و خواستار عکس‌العمل شدید پلیس می‌شوند. در عین حال عده‌ای به تجهیز و آماده ساختن خودرو و حمل سلاح‌های سرد مانند شوکر، افشانه‌های دفاع شخصی، فرا گرفتن فنون رزمی و در حقیقت انتقام شخصی روی می‌آورند و به نهادهای قضایی و انتظامی مراجعه نمی‌کنند. پدیده زورگیری در کلانشهرهای جهان روز به روز در حال گسترش است. سکونتگاه‌های غیررسمی، ترویج مواد مخدر صنعتی، فیلم‌های سراسر خشونت، مصرف مشروبات الکلی، فروپاشی ارزش‌های اخلاقی ناشی از وجود تضاد میان ایده و عمل و مشکلات اقتصادی و طلاق از عمده‌ترین عوامل مستقیم تشدید در این پدیده مجرمانه خشن هستند. صرف نظر از تبعات سوء این وقایع جنایی مخرب سرهنگ حسین‌زاده ازجمله راه‌های برخورد با این پدیده را رسیدگی فوری با عزم ویژه و خارج از نوبت به پرونده این افراد و جلب و مجازات آن‌ها می‌داند و می‌گوید: به پرونده‌های متشکله در پلیس آگاهی که متولی مقابله با جرائم خشن هستند، باید با اولویت در دادسراها رسیدگی شود و فاصله بین صدور قرار، صدور کیفرخواست و صدور دادنامه طی مراحل و تشریفات دادرسی کاهش یابد. در حال حاضر این روند طولانی است و غرض قانونگذار از سرعت در تحقیقات مقدماتی و دادرسی سریع حاصل نیست. وی در عین حال معتقد است: واحدهای واکنش سریع پلیس در مقابله تخصصی با این مجرمین علی‌رغم توفیقات خاص باید به گونه‌ای عمل کنند که این مجرمین نتوانند به نتیجه دلخواه دست یابند و همواره خود را گرفتار پلیس و قانون احساس کنند. هرچند پلیس و دستگاه قضا رفتارهای تعیین‌کننده و بسیار مؤثری را تحت عنوان «طرح برخورد با اراذل و اوباش» با این افراد بروز داده‌اند، اما به نظر می‌رسد این تأثیر مقطعی است و دوباره از جایی دیگر سربر .؛ بنابراین در مبارزه با جرم بهتر است به دور از کیفرهای سخت علت‌ها را بجوییم. ما تا آسیب‌شناسی نکنیم، نمی‌توانیم پدیده‌های مجرمانه را کنترل کنیم، زیرا جرم و بزهکاری نوعی رفتار است. اکنون روحیه جامعه بیشتر منتظر است تا تغییرات اجتماعی و اصلاحات اقتصادی شرایط را به گونه‌ای پیش ببرد که دامنه فقر از سطح جامعه برچیده شود و کار و اشتغال به گونه‌ای رونق گیرد که انگیزه‌های اقتصادی و معیشتی جرایم کاهش یابد، در این صورت است که کارهای پلیسی و قضایی اثر خود را می‌گذارد. در غیر این صورت نه اعدام و نه سختگیری‌های پلیسی مانع جرایمی مثل زورگیری نمی‌شود. فصل سوم: بررسی حقوقی جرم زور گیری توسل به زور و خشونت برای ارتکاب سرقت یا انجام جرایم دیگر از جمله موضوعاتی است که چرایی آن باید مورد بررسی قرار بگیرد. پیش از هر چیز باید اقداماتی انجام شود تا نفس خشونت در خانواده و خارج از خانواده جرم خاص محسوب شود تا افراد برای مفسده‌ای که انگیزه عمل مجرمانه است به آن متوسل نشوند. در حال حاضر در بحث خشونت خلأ قانونی داریم. این خلأ در مورد و زورگیری هم وجود دارد. در قوانین فرانسه و کانادا علاوه بر جرم بودن فعل اخاذی انواع اخاذی ساده و اخاذی مشدده که با ربودن مال از طریق تهدید و اجبار همراه است با هم تفاوت دارد. در قانون ما نیز باید مواد متعددی برای این موضوع در نظر گرفته شود چون اخاذی جرم مستقلی است و استفاده از زور در اخاذی و زورگیری جرم دیگری محسوب می‌شود. این در حالی است که ما فقط یک بخش کوچک در ماده 617 قانون مجازات اسلامی داریم که به بحث زورگیری و گلاویزی با چاقو پرداخته است که خیلی تامین‌کننده نیازها نیست. باید برای پر کردن این خلأ قانونی، مواد مختلفی در مورد اخاذی ساده و مشدده در نظر گرفته و در جایی که اخاذی مشدده صورت می‌گیرد حبس ابد و مجازات‌های شدید منظور شود. البته در برخی موارد اخاذی از ماده مربوط به سارقان مسلح استفاده می‌شود که آن هم با اخاذی مشدده متفاوت است. سارق مسلح با سلاح وارد خانه‌ای می‌شود و سرقت انجام می‌دهد اما فردی که اخاذی مشدده را مرتکب می‌شود در ملاءعام نفس آدمی را تهدید می‌کند تا اموال او را سرقت کند. بنابراین اخاذی با استفاده از زور و اخاذی بدون استفاده از زور متفاوت است و قانون‌گذار نتوانسته است نیازهای حقوقی را برآورده کند. گذشته از این خلأ چنین جرایمی از لحاظ جرم‌شناسی و اینکه چرا افراد برای رسیدن به مقاصد مالی خود دست به خشونت می‌زنند و با زور و در ملاءعام جرم انجام می‌دهند حایز اهمیت است. این خشونت عوامل متعددی دارد؛ اول اینکه چنین جرایمی نشان‌دهنده آن است که تربیت اجتماعی در جامعه ما کمرنگ شده و اخلاق رنگ باخته است و به همین دلیل برخی می‌خواهند با زور و تهدید و خشونت مقاصد بزهکارانه خود را پیش ببرند. دوم آنکه بسیاری از مرتکبان اخاذی مسلحانه از کسانی اخاذی می‌کنند که به نوعی می‌توان گفت خود بزه‌دیده نیز در ارتکاب جرم از سوی مجرم نقش دارد. به عنوان مثال بزه‌دیده در خودرو را باز می‌گذارد، وسایل قیمتی را در معرض دید قرار می‌دهد و حرص و طمع مجرم را برمی‌انگیزد و بعد وقتی مجرم به سوی او حمله‌ور می‌شود تا اموال او را مورد سرقت قرار دهد، مقاومت می‌کند. همین امر باعث می‌شود فرد مجرم برای رسیدن به هدف مجرمانه خود و تصاحب مال فردی که مقاومت کرده است تا آخر خط برود و دست به خشونت بزند که گاهی میزان این خشونت از کنترل خود فرد مجرم هم خارج می‌شود. عامل سوم در جرایم خشن، عدم تعادل روحی در جامعه است و این عدم تعادل در بزهکاران نیز دیده می‌شود. با توجه به نوع بزهکاری‌های خشونت‌آمیز و مقایسه نوع ارتکاب در کشورهای دیگر، به نظر می‌رسد ارتکاب جرایم در ایران فجیع‌تر شده و افراد سعی می‌کنند با خشونت عدم تعادل روحی و روانی خود را نشان دهند.چهارمین عامل در حقیقت عدم سازگاری برخوردهای تامینی با جرم و نبود برخورد مناسب قضایی است. این اتفاق مجرمان را به سوی جرایم خشن سوق داده است. اگر بررسی شود اکثر افرادی دست به جرایم خشن می‌زنند که تکرار جرم دارند به همین دلیل باید برای افراد سابقه‌دار پرونده شخصیت تشکیل شود، و افرادی که در نوبت دوم پایشان به مراجع قضایی باز می‌شود پرونده شخصیت داشته باشند و مطابق آن با آنها برخورد شود تا دیگر شاهد تکرار جرایم نباشیم.عامل پنجم بی‌اعتنایی افراد جامعه و صرفا تماشاچی بودن افراد در این نوع جرایم است. شهروندان می‌توانند از خشونت و حتی وقوع جرم جلوگیری کنند اما در این مواقع هیچ اقدامی نمی‌کنند، چون بحث عدم تامین جانی خودشان مطرح می‌شود. این نشانه ضعف کنترل اجتماعی و مشارکت افراد جامعه است که موضوع بسیار پراهمیتی است. این نیز از نبود همبستگی و در واقع گسستگی بین نسل‌ها نشان دارد و گویای آن است که در این سال‌ها روی مشارکت اجتماعی مردم‌کار نشده است و همین به ارتکاب جرایم خشن با ارعاب و وحشت کمک می‌کند. در نهایت اگر بخواهم از موضوعات مطرح شده جمع‌بندی داشته باشم، باید موارد زیر را مورد تاکید قرار بدهم:1- خلأ قانونی 2- کم حوصله‌گی در رسیدگی به برخی پرونده‌ها و نبود و پرونده شخصیت برای مجرمان 3- زندان با توجه به اخباری که می‌رسد کارکرد مناسب خود را از دست داده است و درمانی برای مجرمان محسوب نمی‌شود 4- تعادل اجتماعی و روحی در برخی اقشار کم شده است. 5- حس همبستگی در بین برخی مردم که منافع مشترک دارند کم و به جای آن روی تعصبات تاکید شده است.در پایان نیز باید تاکید کنم ارتکاب خشونت‌ بیش‌ از حد از سوی مجرمان به عوامل متعددی بستگی دارد. همانطور که اشاره شد مهم‌ترین آنها مقاومت دیرهنگام مالباخته پس از آن است که مجرم طمع مال او را کرده است. از طرفی در بسیاری از موارد مجرمان به دلیل مصرف بلند‌مدت مشروبات الکلی و مواد روانگردان تعادل روانی خود را از دست می‌دهند. همچنین می‌توان به آموزه‌های خشن فیلم‌ها اشاره کرد که ارتکاب جرایم همراه با خشونت را به مجرمان می‌آموزد.

نظرات (0)
امکان ثبت نظر جدید برای این مطلب وجود ندارد.